Vitamine D

photo of sea food
Wat is vitamine D?

Het is een onbetwistbaar feit: vitamine D is fundamenteel voor de menselijke gezondheid. Onze botten krijgen hun stevigheid door haar bijdrage, waardoor ze de essentiële veerkracht hebben om weerstand te bieden tegen de dagelijkse belasting. De zonnestralen die ons bereiken en het voedsel rijk aan vitamine D zijn geen frivoliteiten, maar noodzakelijke voorwaarden voor een robuust afweersysteem.

Vitamine D vervult een kritische rol in ons immuunsysteem, het bewapent ons tegen infecties en ziekten met een efficiëntie die we niet mogen negeren. Onze zenuwen functioneren optimaal dankzij deze vitamine; elk signaal wordt met onfeilbare precisie verzonden en ontvangen.

Ten aanzien van spierfunctie geeft vitamine D ons de kracht en behendigheid die we nodig hebben om onze dagelijkse activiteiten uit te voeren, en dat is iets waar we op kunnen vertrouwen.

We hebben de keuze tussen vitamine D2, uit plantaardige bronnen, en vitamine D3, gesynthetiseerd door onze eigen huid in het zonlicht. Van deze twee is vitamine D3 de effectievere variant, een punt dat niet ter discussie staat.

Vitamine D zou misschien wel ten onrechte als een vitamine geklasseerd kunnen worden, terwijl het in feite werkt als een hormoon dat essentieel is voor meerdere lichaamsfuncties, geactiveerd door belichting aan ultraviolet licht.

Met alle ernst moeten we dus onderkennen dat onze gezondheid in grote mate afhankelijk is van een adequaat niveau van vitamine D. Dit is bijzonder relevant in omgevingen waar blootstelling aan zonlicht gering is. Het moet duidelijk zijn dat vitamine D geen optionele aanvulling is, maar een noodzakelijke component van een goede gezondheid.

Wij dienen deze wetenschap te erkennen en naar behoren te handelen door het zorgen voor voldoende vitamine D-intake, waardoor we ons lichaam in staat stellen te functioneren zoals het behoort. Dit is een serieuze zaak: vitamine D is de stille steunpilaar van onze algehele gezondheid.

Waar zit het in?

Hoewel de zon een uitstekende natuurlijke bron van vitamine D is, zijn de risico’s van overmatige blootstelling aan UV-straling, zoals huidkanker en voortijdige huidveroudering, ook bekend. Daarom is het belangrijk om een evenwicht te vinden tussen het verkrijgen van voldoende natuurlijk zonlicht en het beschermen van de huid.

Naast de reeds vermelde voedselbronnen, zijn er nog andere manieren om voldoende vitamine D binnen te krijgen. Sommige voedingsmiddelen en dranken zijn verrijkt met vitamine D, waaronder bepaalde granen, sap en zuivelproducten. Het lezen van voedingsetiketten kan helpen om producten te identificeren die extra vitamine D bevatten, wat een handige optie kan zijn voor mensen die onvoldoende van de zon krijgen of die een dieet hebben dat arm is aan natuurlijke bronnen van vitamine D.

Hier zijn een paar aanvullende voedingsmiddelen en hun hoeveelheid vitamine D:

  • Verrijkte ontbijtgranen: de hoeveelheden kunnen variëren, dus het is belangrijk het etiket te controleren.
  • Verrijkte sinaasappelsap: ongeveer 2,5 microgram per 100 milliliter.
  • Verrijkte melksoorten: kan variëren van 1 tot 2,5 microgram per 100 milliliter, afhankelijk van het product.

Voor vegetariërs en vooral veganisten kan het moeilijker zijn om voldoende vitamine D uit de voeding te halen, omdat de meeste natuurlijke voedingsbronnen van dierlijke oorsprong zijn. Voor hen kunnen supplementen of verrijkte voedingsmiddelen een essentiële rol spelen in het waarborgen van adequate inname van vitamine D. Bovendien zijn er vegane opties voor verrijkt voedsel, zoals plantaardige melkalternatieven (amandelmelk, sojamelk) die vitamine D bevatten.

Het is ook belangrijk om te onthouden dat de vitamine D-behoefte kan variëren met factoren zoals leeftijd, lichaamsgewicht, huidkleur, de hoeveelheid zonlicht die iemand ontvangt en de gezondheidstoestand van het individu. Bijvoorbeeld, oudere volwassenen en mensen met een donkere huidkleur hebben een hogere behoefte aan vitamine D, omdat hun lichaam deze vitamine minder effectief aanmaakt. Zij kunnen meer baat hebben bij het eten van vitamine D-rijke voedselbronnen of het nemen van supplementen.

Voor degenen die overwegen hun vitamine D inname via supplementen te verhogen, is het raadzaam om dit te doen onder begeleiding van een voedingsdeskundige of arts. Zij kunnen helpen bij het bepalen van de juiste dosering en het type supplement dat geschikt is voor uw specifieke behoeften, evenals overleggen over potentiële interacties met andere medicijnen.

Tot slot, totale voedingsstrategieën voor het beheren van vitamine D levels zouden niet alleen moeten afhangen van natuurlijke zonlichtexpositie en dieet, maar ook het potentieel voor suppletie overwegen als een aanvulling wanneer natuurlijke bronnen niet voldoende zijn.

Dosering

Vitamine D speelt een cruciale rol in onze gezondheid, gaande van ondersteuning van het immuunsysteem tot de regulatie van calcium in ons bloed, wat essentieel is voor sterke botten en tanden. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheden (ADH) door de Gezondheidsraad zijn gebaseerd op wat nodig is om een goede gezondheid van botten en spieren te behouden:

  • Zuigelingen en kinderen: 10 mcg per dag
  • Zwangeren en zogenden: 10 mcg per dag
  • Volwassenen en kinderen ouder dan 4 jaar: 10 mcg per dag
  • Personen van 70 jaar en ouder: 20 mcg per dag
  • Aanvaardbare bovengrens: 100 mcg per dag

De orthomoleculaire geneeskunde beveelt echter aan dat sommige mensen 50 tot 100 mcg per dag nodig hebben, en soms zelfs meer, om optimale gezondheidsvoordelen te verkrijgen, hoewel er een consensus is dat een toxische dosering begint bij een dagelijkse inname van 250 mcg.

De Gezondheidsraad adviseert een bloedniveau van vitamine D van 30 nanomol per liter voor de algehele bevolking, en 50 nanomol per liter voor hen die ouder zijn dan 70 jaar. Toch beweren veel vitamine D-experts wereldwijd dat voor een algeheel goede gezondheid een hogere bloedwaarde van minstens 75 nanomol per liter nodig is.

Vitamine D beïnvloedt meer dan alleen de gezondheid van de botten en spieren. Het is ook betrokken bij de functies van het immuunsysteem, vermindering van ontstekingsreacties, en er is onderzoek dat suggereert dat het kan bijdragen aan het voorkomen van een aantal chronische ziekten. Deze inzichten suggereren dat veel Nederlanders baat zouden kunnen hebben bij hogere doseringen van vitamine D dan momenteel wordt geadviseerd.

Voor volwassenen om hun vitamine D-spiegel boven de 75 nanomol per liter te houden, wordt geschat dat de meesten dagelijks tussen de 25 en 75 microgram (1000-3000 I.E.) nodig hebben. Bijzondere groepen zoals ouderen of personen met overgewicht hebben wellicht hogere hoeveelheden nodig. Echter, het is cruciaal om deze niveaus aan te passen aan individuele behoeften en omstandigheden, en om regelmatige bloedtesten te ondergaan om te zorgen dat de niveaus niet te hoog worden.

Indien men een te laag vitamine D-niveau heeft, kan men tijdelijk een hogere dosis supplementeren, maar dit moet altijd gebeuren op aanbeveling en onder begeleiding van een deskundige. Te veel vitamine D kan namelijk ook schadelijke effecten hebben, bijvoorbeeld hypercalciëmie (verhoogd calciumgehalte in het bloed) wat weer andere gezondheidsproblemen kan veroorzaken.

Samenvattend, het belang van vitamine D strekt zich uit verder dan het behoud van sterke botten en spieren. Een geoptimaliseerd vitamine D-niveau kan een sleutelrol spelen in de algehele gezondheid. Het begrijpen en aanpassen van vitamine D-suppletie naar de behoeften van het individu, met professionele begeleiding, is daarom van groot belang.

Voor meer gedetailleerde informatie en het laatste nieuws omtrent vitamine D en gezondheid, bezoek Vitamin D and Me.